In veel gevallen zul je moeten reizen om vanuit de plek waar je woont op je werk te komen. Dit wordt woon-werkverkeer genoemd. Bij sommige banen moet je ook reizen als onderdeel van je werk, bijvoorbeeld wanneer je voor je werk bij klanten langs moet of wanneer je naar een cursus toe moet in opdracht van je baas. Dit wordt werk-werkverkeer genoemd.
Wanneer het om reizen gaat (zowel woon-werkverkeer als werk-werkverkeer) is het belangrijk om na te denken over wat het beste bij jou past. Op deze pagina’s vind je specifieke informatie over reizen met OV of met de auto.
 
 

Persoonlijke (reis)wensen

De eerste vraag die je jezelf moet stellen is: ‘Wat zou ik willen, in het ideale geval?’. Vraag jezelf af hoe leuk je reizen vindt. Ben je graag onderweg? Ben jij iemand die het liefst zoveel mogelijk op dezelfde plek blijft? Of ben je juist iemand die graag in beweging is?

 

Veel mensen met autisme houden van voorspelbaarheid. In dat geval past een vaste werkplek, waar je komt via een vaste route vanuit je huis misschien het beste. Maar dat hoeft niet per se zo te zijn. Het kan voor iemand met autisme ook heel voorspelbaar zijn, als je weet dat je elke dag voor je werk bij klanten langs moet. Bijvoorbeeld als je werkt als onderhoudsmonteur en bij mensen thuis iets komt repareren. Of als je in de thuiszorg werkt en steeds naar een andere cliënt toe moet. Je bent dan ook gedurende de dag veel aan het reizen, maar dit kan toch een (voldoende) voorspelbaar patroon zijn en/of jou voldoende structuur geven.
 
Hieronder staan verschillende varianten, die je kunnen helpen om te bedenken wat bij jou het beste past qua persoonlijke reiswensen.
 
 

Ik wil helemaal niet reizen.

Je wilt helemaal niet reizen naar of voor je werk. Zelfs een korte reisafstand van je huis naar je werk is eigenlijk al teveel. Je wilt best werken, maar alleen als je de deur niet uit hoeft. Bij jou zou kunnen passen: (volledig) Thuiswerken. Sommige werkgevers bieden hun werknemers de mogelijkheid om volledig of het grootste deel van de tijd thuis te werken. Ook als ZZP-er kun je vaak thuiswerken.

 

 

Ik wil wel naar mijn werk reizen en op het eind van de dag weer terug naar huis, maar verder niet. Gedurende de dag wil ik nergens heen hoeven reizen.

Jij bent iemand voor wie woon-werkverkeer (heen en terug reizen naar en van je werk) geen probleem is, zolang dit binnen jouw mogelijkheden en grenzen past wat betreft reistijd. Maar eenmaal op je werk, wil je op die plek blijven tot je weer naar huis kunt op het eind van je werkdag. Een baan waarbij je ook voor je werk moet reizen (niet alleen om er te komen), past niet bij je. Als je op zoek gaat naar werk, is het goed om na te vragen hoe vaak je voor die baan ergens heen zou moeten reizen. Denk hierbij ook aan reizen om een (verplichte) cursus te volgen, een bijeenkomst of congres bij te wonen, overleg buiten de deur etc. Past dat bij je? Zijn daar eventueel afspraken over te maken met je (toekomstige) baas?

 

 

Ik vind het leuk om voor mijn werk (veel) onderweg te moeten zijn, bijvoorbeeld naar klanten. Zolang ik ’s avonds maar weer naar huis kan en in mijn eigen bed kan slapen.

Jij bent iemand die, behalve woon-werkverkeer, ook werk-werkverkeer geen probleem vindt. Misschien vind je het juist leuk om (veel) onderweg te moeten zijn voor je werk. Er zijn diverse banen mogelijk waarbij je juist wel aan het reizen bent.

 

 

Ik ben dol op reizen. Het kan me niet lang of ver genoeg weg zijn! Naar het buitenland? Ja, graag!

Jij bent iemand die echt van reizen houdt. Reizen naar het buitenland voor je werk is voor jou geen probleem. Of misschien zoek je hier zelfs bewust je baan op uit: je wilt juist graag (af en toe) naar het buitenland moeten reizen voor je werk – bijvoorbeeld per trein of vliegtuig. Er zijn mensen met autisme die een baan hebben waarvoor ze regelmatig perioden naar het buitenland moeten.

 

 

Relatie tussen reizen en stress

Het is onduidelijk of er een relatie tussen reisafstand en stress bestaat voor de ‘gemiddelde Nederlander’. Volgens een onderzoek van HR-dienstverlener Securex uit 2016 is het niet de woon-werkafstand of de reistijd die stress veroorzaakt, maar de onvoorspelbaarheid, zoals files of een onverwachte treinstoring. Wanneer files voorspelbaar zijn, raken mensen hier meestal aan gewend.
Mensen met autisme hebben vaak meer moeite met onvoorspelbaarheid. Daarnaast zijn ze gevoeliger voor stress. Onvoorspelbare situaties onderweg kunnen bij iemand met autisme dus voor extra veel stress zorgen.
 
 

Meer lezen over reizen naar en/of voor je werk:

• FNV over in hoeverre reistijd ook werktijd is
• UWV over passende reistijd
• Wet- en regelgeving over reiskostenvergoeding
• Artikel met tips over reizen in relatie tot balans tussen werk en privé.
• Keuzewijzer mobiliteit: Blijf Veilig Mobiel heeft een keuzewijzer ontwikkeld om senioren en mensen met een (fysieke) beperking op weg te helpen in het verkeer. Hoewel deze keuzewijzer niet specifiek gericht is op mensen met autisme, staan er veel nuttige tips in waar je ook als persoon met autisme iets aan kan hebben. In de keuzewijzer wordt per vervoermiddel uitgelegd wat de mogelijkheden en de beperkingen zijn. Aan bod komen alle vervoermiddelen waarmee je je kunt verplaatsen, zoals de auto, fiets of het openbaar vervoer, maar ook de e-bike, scootmobiel, Canta etc.
• Nederland heeft in 2016 het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap ondertekend. In dit verdrag staan een groot aantal rechten beschreven op diverse levensgebieden. Een van de onderdelen gaat over toegankelijkheid: het recht op gelijke toegang. Dat gaat niet alleen over toegankelijkheid van gebouwen, maar ook over de toegang tot (openbaar) vervoer (artikel 20). Voor sommige mensen met autisme kan, net als voor sommige mensen met een handicap, de toegankelijkheid van het openbaar vervoer een probleem vormen. Het kan daarbij gaan over het reizen zelf, over de toegankelijkheid van stations, perrons en haltes, maar ook over communicatie en informatievoorziening. Meer informatie.