De auto is voor veel mensen (met en zonder autisme) een belangrijke manier om zich zelfstandig te verplaatsen in het verkeer. Voor sommige banen is een rijbewijs verplicht, omdat je bijvoorbeeld vaak klanten moet bezoeken.
Voor- en nadelen van autorijden
Net zoals elk vervoermiddel, heeft ook reizen met de auto (autorijden) voor- en nadelen. Hieronder staan er een paar genoemd. Ga bij jezelf na welke voordelen en nadelen jij ziet, en wat je zwaarder vindt wegen bij met de auto reizen voor je werk: de voordelen of de nadelen.
Mogelijke voordelen
- Een voordeel van reizen met de auto is dat je één vervoermiddel hebt dat jou van deur tot deur brengt. Je hoeft niet over te stappen en hoeft dus geen rekening te houden met (niet) op elkaar aansluitende (overstap)tijden.
- Een ander voordeel is, dat je in de auto alleen bent (als je geen passagiers bij je hebt), waardoor je minder prikkels in je directe omgeving hebt dan bijvoorbeeld in een volle bus.
- Voor sommige mensen met autisme is autorijden ontspannend. Het kan een moment zijn om tot jezelf te komen.
Mogelijke nadelen
- Autorijden geeft stress
Voor sommige mensen met autisme is autorijden een bron van stress, zeker als er tijdsdruk is. Files, andere weggebruikers die zich niet precies aan de regels houden of zich zelfs ronduit asociaal gedragen, onverwachte gebeurtenissen kunnen allemaal stress geven. Maar ook bepaalde handelingen die jij moeilijk vindt kunnen jou stress geven. Ook mensen zonder autisme kunnen stress ervaren, maar mensen met autisme hebben vaak sneller last van stress, de stress duurt langer of is heviger van aard. - Onvoorspelbare situaties
In het verkeer zijn er veel onvoorspelbare situaties. Je vaste route kan bijvoorbeeld afgesloten zijn, je komt onverwacht in de file terecht, je brandstof is op of je krijgt een lekke band. Hier hebben veel mensen moeite mee, maar als je autisme hebt is het misschien extra moeilijk voor je. Misschien leidt een onvoorspelbare situatie bij jou tot (grote) paniek of extra veel stress. - Autisme als nadeel
Autisme kan voor beperkingen zorgen, waardoor het lastiger kan zijn om auto te (leren) rijden. Dit kan ervoor zorgen dat autorijden moeilijker gaat of meer angst oproept. Wanneer je bang bent om auto te rijden, kun je rijangst hebben. Dit hoeft niks met autisme te maken te hebben.
Rijbewijs halen met autisme
Veel mensen met autisme kunnen prima leren autorijden. Door de andere informatieverwerking in de hersenen kan wel speciale begeleiding nodig zijn. Hieronder een aantal tips die je mogelijk kunnen helpen bij het halen van je rijbewijs:
- Rijles nemen bij een gespecialiseerde rijschool
Het kan handig zijn om een rijschool te kiezen die rekening houdt met je autisme. Op Rijles met Autisme & ADHD vind je een erkende of bijgeschoolde rijinstructeur op het gebied van autisme en/of ADHD. Ook vind je hier meer informatie over rijles en autisme. Op ‘Wegwijzer-Autisme‘ vind je autorijscholen en rijinstructeurs met kennis over autisme.
Spectrum Nederland is een kwaliteitskeurmerk voor professionals uit de rijbranche, gespecialiseerd in specifieke zorgvragen zoals autisme en ADHD. - Tips voor het rijexamen (NVA)
Tips voor veilig autorijden met autisme
Als je al autorijdt, is het belangrijk om veilig aan het verkeer deel te (blijven) nemen. Ook wanneer je eigen vaardigheden en (cognitieve) functies wat minder zijn (geworden), of wanneer je reactietijd net ietsje langer is (geworden). Enkele handige tips en links:
- Brochure ‘Blijf Veilig Mobiel – Tips voor automobilisten
Veilig Verkeer Nederland heeft een overzicht gemaakt met tips voor automobilisten om veilig aan het verkeer deel te (blijven) nemen. De tips zijn met name op senioren gericht, maar veel tips zijn ook handig voor mensen met autisme, ook als je nog geen senior bent. - Rekening houden met invloed van medicijngebruik
Veel mensen met autisme gebruiken medicijnen. Sommige medicijnen, zoals slaapmiddelen, kalmeringsmiddelen, antidepressiva en antipsychotica, kunnen invloed hebben op de rijvaardigheid. Dit herken je aan de gele sticker op de verpakking met daarop de waarschuwing ‘Dit medicijn kan de rijvaardigheid beïnvloeden’. Voor informatie over het specifieke effect van het medicijn dat jij slikt op je rijvaardigheid kun je hier terecht.
LET OP wanneer je meer dan één medicijn gebruikt. Medicijnen kunnen in combinatie met elkaar een ander effect hebben. Vraag in dat geval advies aan je apotheker.
LET OP wanneer jouw reactie op medicijnen op basis van je enzymactiviteit (farmacogenetisch profiel) afwijkend is. De standaarddosis van een geneesmiddel heeft bij jou dan een ander effect. - Je voorbereiden op onvoorspelbare situaties
In het verkeer gebeuren regelmatig onverwachte dingen. Hoe beter je dat kunt zien aankomen, hoe kleiner de kans op ongelukken Als een onvoorspelbare situatie mogelijk tot paniek leidt, kun je je hierop voorbereiden. Bedenk van tevoren wat je in zo’n situatie zou kunnen doen. Als die situatie dan werkelijk optreedt, weet je mogelijk beter wat je vervolgens kunt doen. - Aandacht verdelen over minder verschillende zaken
Wanneer je moeite hebt met het verdelen van je aandacht:
– zorg voor zo min mogelijk afleiding. Vraag bijvoorbeeld je passagier(s) of ze stil willen zijn.
– overweeg een automaat in plaats van een handgeschakelde auto en vraag een proefrit aan.