Openbaar vervoer (OV) is vervoer volgens een vaste dienstregeling van halte naar halte per trein, bus, tram, metro of pont. In dunbevolkte gebieden wordt soms ook de regiotaxi ingezet als openbaar vervoer.
Sommige mensen met autisme kunnen of willen geen autorijden. Reizen met het openbaar vervoer kan dan een oplossing zijn. Als je zelf met de trein of bus kunt reizen, ben je veel minder afhankelijk van anderen. Dat kan je veel vrijheid geven, zeker als je geen auto of rijbewijs hebt. Het kan tijd en moeite kosten om te leren reizen met het openbaar vervoer, maar voor veel mensen is het ook zeer de moeite waard!
 
   

Voor- en nadelen van reizen met het openbaar vervoer

Net zoals elk vervoermiddel, heeft ook reizen met het openbaar vervoer voor- en nadelen. Ga bij jezelf na wat je zwaarder vindt wegen, de voordelen of de nadelen:
 

Mogelijke voordelen

Onderstaande voordelen gelden vooral voor het reizen per trein. In de bus, tram of metro kan het moeilijker zijn om te werken of te ontspannen, omdat deze vervoermiddelen vaker stoppen:
 

• Treintijd benutten als werktijd
  
  In de trein kun je werken (als jou dat lukt; en als je een zitplaats kunt vinden in de spits). Afhankelijk van wat je hebt afgesproken met je werkgever, kun je je reistijd dan (deels) als werktijd inzetten.
• Treintijd benutten als hersteltijd
  
  Als het je lukt om je voldoende af te sluiten (en je dus niet te veel last van prikkels hebt) kun je de treintijd benutten als uitrust- of hersteltijd. In de trein kun je je ogen sluiten, of je terugtrekken met een boek of muziek. Ook kun je bijvoorbeeld een meditatie- of mindfulnessoefening doen in de trein, bijvoorbeeld met behulp van een app op je telefoon. Op die manier kun je je reistijd benutten als moment om te ontspannen, om zo je stressniveau naar beneden te brengen.

 

Mogelijke nadelen

• Reistijd (treintijd) is stresstijd
  
  De tijd die je in het openbaar vervoer doorbrengt, kan voor sommige mensen met autisme spanning en (ongezonde) stress opleveren. Er zijn veel prikkels: veel mensen die alle kanten uit bewegen, drukte, geluid…Je hebt niet altijd een zitplaats.
• Onvoorspelbare factoren
  
  Reizen met het openbaar vervoer kent onvoorspelbare factoren. Er zijn regelmatig vertragingen, storingen, uitgevallen treinen en bussen, en aangepaste dienstregelingen.

 

Hulp en hulpmiddelen bij reizen met het OV

Hieronder vind je een aantal links naar mogelijke ondersteuning tijdens je OV-reis:
 

• Handige Apps
  
  – De OV-coach is een digitale coach die mensen met autisme helpt om zelfstandig met het openbaar vervoer te reizen. De OV-coach leidt de gebruiker stap voor stap verder bij onverwachte situaties, zoals vertraging of het missen van de trein of aansluiting.
  
  – De app GoOV helpt mensen met een verstandelijke beperking of cognitieve aandoening om zelfstandig met het OV te reizen. Je kunt de app alleen gebruiken als je eerst een training gevolgd hebt samen met je ouders, begeleider of bijvoorbeeld je partner.
• Hulphond mee in de trein
  
  Een (autisme)hulphond mag gratis mee in de trein. De hulphond moet dan wel duidelijk herkenbaar zijn als hulphond. Bijvoorbeeld door een tuigje, dekje of beugel met het logo van een hulphondorganisatie. Je hebt dan geen Dagkaart Hond nodig.
• OV-begeleider
  
  Wanneer je door je beperking niet zelfstandig met het openbaar vervoer kunt reizen, kun je een OV-begeleiderskaart aanvragen. Met een OV-Begeleiderskaart reist één begeleider gratis met je mee. Een OV-Begeleiderskaart staat op jouw naam. Je kunt dus met verschillende begeleiders reizen. De OV-Begeleiderskaart kun je gebruiken in vrijwel alle treinen en metro’s, trams en bussen, in sommige regiotaxi’s en op sommige veerdiensten.

 

Tips voor het reizen met het OV

• Bereid je goed voor op de reis. Plan je reis van tevoren via 9292.nl.
• Neem, wanneer dat voor jou nodig is, extra overstaptijd. Dat kan stress schelen.
• Maak gebruik van de stiltecoupé in de trein, als de gewone coupé te veel prikkels geeft.