Ook als je wel de opleiding, kennis en motivatie hebt om betaald werk te doen, kunnen er allerlei redenen zijn waarom je, tijdelijk of permanent, niet kunt of wilt werken in een reguliere betaalde baan in loondienst. Bijvoorbeeld omdat het je niet lukt om betaald werk te vinden en te houden, omdat een reguliere baan te veel van je vergt, of omdat je er financieel op achteruit gaat door betaald te werken.
In deze en andere gevallen waarin een betaalde baan niet (meer) tot de mogelijkheden behoort, kan het goed zijn om op zoek te gaan naar (tijdelijke) alternatieven. Want dat je niet betaald kunt of wilt werken, betekent niet dat je veroordeeld bent tot een leven langs de zijlijn. Er zijn meer mogelijkheden om zinvol bezig te zijn en een bijdrage te leveren aan de maatschappij dan je misschien op het eerste gezicht denkt. Het kan wel zijn dat sommige van die mogelijkheden voor jou makkelijker te realiseren zijn dan andere.
Werken als ZZP’er of zelfstandig ondernemer
Beschut werken
Een baan volgens de banenafspraak
Vrijwilligerswerk
Werkervaringsplek
Dagbesteding
Een overzichtelijk schema van alle alternatieven voor werk
Er zijn verschillende soorten alternatieven:
1. Wel betaald werken, maar niet in een reguliere baan in loondienst:
- Werken als ZZP’er of zelfstandig ondernemer:
Als ZZP’er of zelfstandig ondernemer bepaal je zelf hoe je werk eruitziet. Je kunt dus rekening houden met je eigen wensen, eisen en eventuele beperkingen. Meer over een eigen bedrijf starten lees je op deze pagina.
- Beschut werken (voormalige sociale werkvoorziening):
Als werken in een reguliere baan voor jou niet mogelijk is, zelfs niet met aanpassingen, kun je in aanmerking komen voor beschut werken. Dat wordt geregeld vanuit de gemeente, en op deze pagina lees je er meer over.
- Een baan volgens de banenafspraak:
Volgens de participatiewet moeten gemeenten iedereen die wel kan werken maar daarbij ondersteuning nodig heeft, die ondersteuning bieden. Je kunt onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor baan volgens de banenafspraak. Op deze pagina lees je hier meer over.
2. Niet betaald werken:
- Vrijwilligerswerk:
Vrijwilligerswerk kan een opstap vormen naar een betaalde baan. Ook is het onder bepaalde omstandigheden mogelijk vrijwilligerswerk te doen met behoud van je uitkering. Op deze pagina lees je meer over het doen van vrijwilligerswerk.
- Werkervaringsplek:
Een werkervaringsplek is een onbetaalde werkplek in een reguliere organisatie. De bedoeling van een werkervaringsplek is het opdoen van werkervaring, met als doel door te stromen naar een betaalde baan. Op deze pagina lees je meer over werkervaringsplekken.
3. (Arbeidsmatige) dagbesteding
- (Arbeidsmatige) dagbesteding:
Dit doe je niet op de arbeidsmarkt, maar bij of vanuit een zorginstelling. Officieel is dit daarom zorg en geen werk. Meer over arbeidsmatige dagbesteding lees je op deze pagina.
Onbetaald werk in plaats van betaald werk: de voor- en nadelen
Onbetaald werken in plaats van betaald werk doen heeft voordelen, maar ook nadelen. Weeg goed voor jezelf af of de voordelen in jouw persoonlijke situatie opwegen tegen de nadelen ervan.
Voordelen van onbetaald werk
- Een onbetaalde werkplek geeft je structuur en een zinvolle invulling van je dag. Als jij het moeilijk vindt om met lege tijd om te gaan, is dit een groot voordeel.
- Via een werkervaringsplek, stage of proefplaatsing kan een werkgever jou alvast leren kennen. Dit kan de kans groter maken dat hij je ook daadwerkelijk aanneemt. Het is wel belangrijk om vooraf duidelijk te zijn naar elkaar toe over verwachtingen. Een stage is veel vrijblijvender dan een proefplaatsing.
Nadelen van onbetaald werk
- Bij onbetaald werk bestaat het gevaar dat je hierin blijft hangen in plaats van door te stromen naar betaald werk. Als doorstromen wel je doel is, kan dit een groot nadeel zijn. Ga dus bij jezelf na wat je wilt bereiken en wees vooraf duidelijk over je wensen en verwachtingen naar anderen toe.
- Vooral organisaties die een beperkt budget hebben werken met vrijwilligers, omdat ze geen geld hebben voor betaalde krachten. Realiseer je dus dat de kans, dat je bij zo’n organisatie kunt doorstromen naar betaald werk, klein is. Wil je echt graag doorstromen, dan heb je meer aan een werkervaringsplek in een reguliere organisatie.
- Het kan ook moeilijk zijn om je grenzen te bewaken als je vrijwilligerswerk doet. Uit onderzoek blijkt dat een vijfde van de vrijwilligers weleens werk doet dat eigenlijk door professionals zou moeten worden gedaan. Bedenk voordat je aan vrijwilligerswerk begint dus goed of je in deze situatie terecht wilt komen en hoe je ermee om kunt gaan als die situatie zich werkelijk voordoet.