Een leuke baan vinden is een leerproces, waarin je al doende leert. Je moet jezelf beter leren kennen, en erachter komen welk werk bij jou past. Ook moet je leren hoe je jezelf als een waardevolle werknemer kunt presenteren. Als je autisme hebt, kan het leren van nieuwe dingen, zoals bijvoorbeeld solliciteren, voor jou lastiger zijn dan voor iemand zonder autisme. Maar dat betekent gelukkig niet dat je nooit werk zal kunnen vinden. Waar jouw leerproces je uiteindelijk brengt en hoe je die bestemming bereikt, is voor iedereen anders. Misschien besluit je wel dat je een eigen bedrijf wilt beginnen, ook dat is gewoon mogelijk als je autisme hebt! Er is dus geen eenduidig stappenplan waarmee je gegarandeerd een baan zult vinden. Maar de tips en handige links op deze pagina kunnen je wel op weg helpen in je zoektocht.
Tips voor als je op zoek gaat naar een leuke baan
Zorg voor zelfacceptatie
Het belangrijkste waarover je kunt beschikken in je zoektocht naar leuk werk, is zelfkennis. En daar hoort ook bij: accepteren dat je autisme hebt en weten wat dat voor jou persoonlijk betekent. Met die zelfkennis kun je jezelf namelijk presenteren als een waardevolle werknemer. Bij jezelf en je autisme accepteren hoort ook dat je beseft dat het voor jou moeilijk kan zijn om nieuwe dingen te leren en aan nieuwe situaties te wennen. Daardoor kan het vinden van leuk werk voor jou extra uitdagend zijn, maar bedenk dan op moeilijke momenten ook, dat het zeker niet onmogelijk is.
Bereid je goed voor
Om het jezelf makkelijker te maken, helpt het als je je goed voorbereidt op het zoeken naar werk. Je kunt een sollicitatietraining volgen, en gebruik maken van ondersteuningsmiddelen voor beroepsoriëntatie. Bijvoorbeeld de Vlaamse site Onderwijskiezer en jobcoaching.
Zorg voor een concreet beeld
Bij een goede voorbereiding hoort ook een concreet beeld krijgen van wat het werk dat je wilt gaan doen inhoudt. Erover lezen alleen is dan vaak niet genoeg. Het kan nodig zijn dat je anderen het werk ziet doen, of dat je zelf ervaart wat het werk inhoudt. Een snuffelstage kan daarbij helpen. Je kunt, als je een specifiek bedrijf op het oog hebt waar je wel zou willen werken, ook eens vragen of het mogelijk is dat je een keer langskomt om je een concreet beeld van dat bedrijf te vormen. Daarbij kun je bijvoorbeeld letten op de onderstaande punten:
- Hoe is de sfeer?
- Wat voor soort mensen werken er?
- Hoe is het werk georganiseerd?
- Wat zijn de werktijden?
- Zijn er mogelijkheden om werktijden waar nodig aan te passen?
Kies werk dat aansluit bij je interesses, kwaliteiten en valkuilen
Vind je het moeilijk om je een beeld te vormen van wat voor werk je nou precies zoekt, dan kan het helpen om uit te gaan van je eigen interesses, kwaliteiten en valkuilen. Maar dan moet je wel zicht hebben op wat die interesses, kwaliteiten en valkuilen dan zijn. De informatie op de pagina Wat voor werk zoek ik? kan je daarbij helpen.
Zoek hulp indien nodig
Hoewel het goed is om het vinden van werk zoveel mogelijk zelf te doen, natuurlijk met hulp van mensen uit je sociale netwerk, zijn er wel mogelijkheden om professionele hulp in te schakelen. Meer informatie daarover vind je op de pagina Hulp bij werk zoeken.
Waar vind je werk?
Benut je sociale netwerk
De meeste mensen (met en zonder autisme) vinden een baan via hun sociale netwerk. Daarbij kun je denken aan familie, vrienden, kennissen, buren, ex-studiegenoten, leden van je sportclub, enzovoort. Vertel dus zoveel mogelijk mensen in je omgeving dat je op zoek bent naar werk, en geef ook aan wat voor soort baan je zoekt en wat je kwaliteiten zijn. Ga ook na of je iemand kent in de branche waarin je werk zoekt. Je autisme kan invloed hebben op je vermogen om netwerken op te bouwen en te onderhouden. Het kan dan zinvol zijn om iemand te vinden die je helpt met het ontwikkelen van je ‘netwerkvaardigheden’, zodat je een netwerk kan gaan opbouwen. Dat kan iemand in je directe omgeving zijn, of een coach met kennis van autisme die zich richt op werk.
Zoeken op vacaturesites
Voor het vinden van algemene vacatures, dus niet speciaal gericht op mensen met autisme, kun je vacaturesites bezoeken. Daar zijn er veel van, en bij de meeste kun je heel gericht zoeken op basis van allerlei filters en criteria. Een grote vacaturesite is Werk.nl, van het UWV. Daar vind je een overzicht van andere vacaturesites. Je kunt er een persoonlijke pagina maken die je helpt bij het zoeken naar vacatures: de werkmap. Kijk bij Handleidingen en Werkmap voor uitleg over de werkmap, waaronder een speciale handleiding voor Wajongers.
Werkgevers vinden die openstaan voor mensen met autisme
Je kunt ook bedrijven zoeken die open staan voor mensen met autisme. Het is prettig om te werken in een organisatie waar autisme bespreekbaar is. Het is dan wel belangrijk dat er een veilige cultuur is op het werk.
- Digitale ‘marktplaats’:
Mensen met een arbeidsbeperking en werkgevers vinden elkaar via digitale ‘marktplaatsen’ zoals Onbeperkt aan de slag en Nationale talentenbank. Je kunt in je profiel opgeven wat je sterke kanten zijn. Onbeperkt aan de slag organiseert ook regionale bijeenkomsten. - Gespecialiseerde bemiddelingsbureaus
Er zijn veel bemiddelingsbureaus die werkzoekenden naar werk begeleiden of bemiddelen. Sommige bedrijven richten zich specifiek op mensen met autisme. Er zijn goede en minder goede bemiddelingsbureaus. Vraag eventueel aan andere mensen met autisme of zij goede ervaringen hebben met een bemiddelingsbureau.
Open sollicitatie
Naast netwerken en zoeken naar vacatures kun je ook ‘open’ solliciteren bij interessante bedrijven die op dat moment geen openstaande vacatures hebben. Een open sollicitatie heeft als voordeel dat je niet een van de velen bent die reageert. Je hebt dus geen concurrentie en valt meer op dan wanneer je reageert op een openstaande vacature. In de brief schrijf je wat jij aan het bedrijf te bieden hebt en waarom je juist bij dit bedrijf wilt werken. Soms kan een open sollicitatie leiden tot een mogelijkheid om werkervaring op te doen, of het bedrijf vraagt jou als er een vacature vrijkomt. Wil je graag een open sollicitatie sturen naar een werkgever die openstaan voor mensen met een arbeidsbeperking? Die bedrijven vind je op Denormaalstezaak.nl.
Kijk ook eens op de pagina’s:
- Tips voor solliciteren
- Tips voor het starten van je eigen bedrijf
- Hulp bij werk zoeken
- UWV
- Onbeperkt aan de slag