Wanneer je door autisme vastloopt in je studie, kan dat veel stress en teleurstelling geven. Soms lukt een opleiding niet, soms word je geweigerd, en soms kan je niet starten omdat je geen startkwalificatie hebt. Toch zijn er veel mogelijkheden om verder te komen. Deze pagina helpt je om duidelijk te zien wat je kunt doen wanneer je bent gestopt met je studie.
 
    

Vastgelopen? Zoek uit waarom

Je hebt ontzettend je best gedaan, en aan je intelligentie ligt het niet. Toch ben je vastgelopen en moest je stoppen met je studie. Dat kan een grote teleurstelling voor je zijn, zeker als je je erg verheugd had op je opleiding.

Maar het kan ook heel leerzaam zijn om te achterhalen waaróm het niet is gelukt. Daar kunnen veel redenen voor zijn, zeker als je autisme hebt. Als je eenmaal weet waarom je bent vastgelopen in je studie, wordt het ook makkelijker om een goed alternatief te vinden.
 
Ga bij jezelf na wat je herkent in de volgende vragen over je studie:

• Werd er te veel zelfstandigheid/eigen verantwoordelijkheid van je gevraagd?
• Waren er teveel of juist te weinig contacturen tijdens je studie?
• Was het voor jou te onduidelijk wat er van je werd verwacht?
• Was de opleiding onder je niveau, vond je er te weinig uitdaging?
• Was de opleiding te moeilijk, werd je overvraagd?
• Was de stage lastig?
• Vond je de theorievakken lastig?
• Waren er problemen in het contact met medestudenten?
• Waren er problemen in het contact met leerkrachten?
• Vond je het lastig om op tijd om hulp te vragen?
• Voldeed de studie niet aan je verwachtingen?
• Ervaarde je vaak overprikkeling door geluiden/geuren/licht?
• Had je veel last van overbelasting/oververmoeidheid?
• Kreeg je te weinig begeleiding?
• Had je te veel tijd/aandacht nodig voor andere zaken in je leven? Bijvoorbeeld slaapproblemen, eetproblemen, verslaving of psychische klachten zoals angst of depressie?
• Had je geen fijne woonomgeving om te leren, geen rustige plek om te studeren?

 

Ga op zoek naar een alternatief dat beter bij je past

De antwoorden op de vragen hierboven kunnen je helpen bij het nadenken over wat je nu gaat doen. Dat je eenmaal bent uitgevallen bij een studie, hoeft niet te betekenen dat het de volgende keer weer zal gebeuren. Maar er zijn ook andere alternatieven denkbaar.
 
Hieronder staan mogelijke vervolgstappen op een rijtje. De lijst kan je helpen om gericht na te denken over welk alternatief het beste bij je past. Je kunt het daar natuurlijk ook met je ouders of een psycholoog over hebben.
 

• Opleiding met meer theorie
• Opleiding met meer praktijk
• Opleiding zonder stage
• Lager niveau
• Hoger niveau
• Opleiding met meer begeleidingsmogelijkheden
• Tijdelijk vrijwilligerswerk, bijvoorbeeld via een Vrijwilligerscentrale
• Werken op een zorgboerderij
• Een andere studierichting
• Een baan zoeken: UWV
• Een persoonlijk ontwikkelingsplan maken, bijvoorbeeld met hulp van een autismecoach
• Een startkwalificatie halen via de Beroepsbegeleidende Leerweg in het mbo (BBL, een combinatie van leren en werken) of via de Beroepsopleidende Leerweg (BOL, een voltijdsopleiding met verschillende stages)
• Een leerbaan (beroepsbegeleidende leerweg) via de leerbanenmarkt.
• Het Rea-college, beroepsopleiding voor studenten met een beperking
• Passend werk zoeken via een gespecialiseerd uitzendbureau
• Passende opleiding via organisatie die specifiek mensen met autisme opleidt

 

Geweigerd voor een opleiding

Soms bestaan er bij onderwijsinstellingen hardnekkige vooroordelen. Men denkt bijvoorbeeld dat studenten met autisme alléén succesvol kunnen zijn in de ICT, en niet in de zorg of in het onderwijs. Soms is er angst dat de student de opleiding niet snel genoeg zal kunnen afronden of voortijdig zal stoppen. En dat kost de opleiding extra geld.
 
 

Wet Gelijke Behandeling

Volgens de Wet Gelijke Behandeling mogen onderwijsinstellingen studenten niet weigeren op grond van hun beperking, behalve als zij ‘onevenredig grote aanpassingen’ moeten verrichten. Hierbij moet je denken aan het bouwen van een nieuwe vleugel om voor één leerling een lift te kunnen installeren.
 
 

Juridisch advies

Denk je dat je bent gediscrimineerd vanwege je autisme? Dan kun je voor juridisch advies of een klachtenprocedure contact opnemen met het College voor de Rechten van de Mens.
 
 

Geen startkwalificatie, wat nu?

Sommige jongeren met autisme lukt het niet om de middelbare school af te ronden, ook niet als ze slim zijn en talenten hebben. Dat is een probleem, want zonder diploma kom je meestal niet binnen bij een vervolgopleiding. En zonder startkwalificatie maak je weinig kans op de arbeidsmarkt.

Overigens geldt de verplichting om een startkwalificatie te halen niet voor iedereen. Leerlingen uit het praktijkonderwijs, zeer moeilijk lerende kinderen en meervoudig gehandicapte kinderen zijn hiervan vrijgesteld, omdat het voor hen vaak niet haalbaar is.

Is een startkwalificatie voor jou wel haalbaar? Dan zijn er gelukkig alternatieve routes om toch aan zo’n kwalificatie te komen:
 

• VAVO: Voortgezet Algemeen Onderwijs voor Volwassenen. Als je 18 jaar of ouder bent, en in bepaalde gevallen ook al als je 16 of 17 bent, kan je terecht bij het voortgezet algemeen onderwijs voor volwassenen (vavo). Hier kun je alsnog je vmbo-, havo of vwo-diploma halen.
• MBO-route: vanaf 16 jaar is het ook mogelijk om de mbo-route bewandelen. Zonder diploma op zak begin je dan in principe op mbo1-niveau. Maar als uit de intaketest blijkt dat dit duidelijk onder je niveau is, mag je vaak beginnen bij mbo2 (minimaal nodig voor een startkwalificatie). Desgewenst kun je hierna, soms versneld, doorstromen naar mbo3 en mbo4.
• Ook zijn er tegenwoordig veel bedrijfsopleidingen voor technische beroepen die vaak ook toegankelijk zijn voor jongeren zonder diploma, bijvoorbeeld aan via de leerbanenmarkt. Via deze route kun je ook je startkwalificatie halen.
• REA-college: speciaal beroepsonderwijs voor studenten met een handicap.
• Passende opleiding via organisatie die specifiek mensen met autisme opleidt