Werknemers met autisme kunnen een heel waardevolle bijdrage leveren aan je bedrijf. Hun sterke kanten, waaronder nauwkeurigheid, loyaliteit en doorzettingsvermogen komen in veel functies goed van pas. Het is wel zaak dat je als werkgever een cultuur schept waarin alle medewerkers, met en zonder autisme, zich veilig voelen en zich binnen hun eigen capaciteiten kunnen ontwikkelen. Op deze pagina vind je tips die je helpen de capaciteiten van werknemers met autisme optimaal te benutten.
Zo kun je een werknemer met autisme helpen om tot bloei te komen
Een werknemer met autisme die zijn talenten en capaciteiten optimaal kan benutten in een werkomgeving waar begrip is voor zijn beperkingen, zal tot bloei komen. Randvoorwaarde daarvoor is dat de bedrijfscultuur waarin mensen met autisme werkzaam zijn, open staat voor verandering en flexibiliteit. Open zijn over het feit dat iemand autisme heeft en wat dat voor hem of haar betekent, helpt om stigmatisering te voorkomen en flexibiliteit van collega’s te bevorderen.
De onderstaande tips kunnen jou als werkgever of leidinggevende helpen om een optimale werkomgeving te creëren. Welke van de tips relevant zijn, verschilt per persoon met autisme.
- Kom gemaakte afspraken na.
- Stel prioriteiten en licht deze toe.
- Communiceer concreet en via e-mail.
- Wees alert tijdens overgangsmomenten zoals een promotie, verhuizing of nieuwe baan. Mensen met autisme zijn dan vaak extra kwetsbaar.
- Breid het aantal taken en uren liefst geleidelijk uit.
- Bied, indien nodig, hulp bij het plannen en organiseren.
- Heb geduld.
Werknemers met autisme doen er doorgaans wat langer over om vaardigheden zoals op tijd komen of omgaan met collega’s onder de knie te krijgen. - Bedenk dat sociale activiteiten, zoals bedrijfsuitjes of lunches, heel moeilijk en belastend kunnen zijn voor werknemers met autisme. Geef ze dus tijd en ruimte om daarvan bij te komen of om zich tijdens dit soort activiteiten even terug te trekken.
- Kondig veranderingen tijdig aan, licht ze toe en geef de werknemer tijd om aan de verandering te wennen en zich erop voor te bereiden. Zo zorg je voor voorspelbaarheid, iets wat veel mensen met autisme nodig hebben om goed te functioneren.
- Spreek evaluatiemomenten af om de kwaliteit van de onderlinge samenwerking te bespreken.
Mensen met autisme zijn ermee geholpen wanneer zij in kaart brengen wat ze goed en minder goed kunnen, en wat ze nodig hebben om goed te functioneren op het werk. Deze punten kunnen in regelmatige evaluerende gesprekken met collega’s, begeleider en leidinggevende worden besproken. Plan deze gesprekken op gezette momenten. - Zorg voor de nodige aanpassingen.
Afbakening van werkzaamheden middels een heldere taakomschrijving en structuur zijn daarbij belangrijke hulpmiddelen. Beperkte taken die juist wel gevarieerd zijn, kunnen ook geschikt zijn voor mensen met autisme. Een aanpassing in werktempo is iets om in de gaten te houden, evenals het minder toewijzen van (complexe) taken en ad hoc klusjes. Maar denk ook aan aanpassingen in de fysieke werkomgeving, zoals een prikkelarme werkplek. - Zorg voor begeleiding.
Dat kan het beste in de vorm van natuurlijke steunstructuren, zoals ouders, collega’s, de leidinggevende, een maatje of vrienden en vriendinnen. Zet professionele ondersteuning vanuit de GGZ of een re-integratiebureau alleen in als het nodig is, maar dan wel zo snel mogelijk. Ondersteun echter niet te veel. Hoe meer men zelf kan oplossen, hoe beter. - Houd in de gaten dat mensen met autisme niet onder- of overvraagd worden.
Er moet een balans gevonden worden tussen uitdaging en ontspanning. Een bron van overvraging bij mensen met autisme is vaak dat ze gaan overcompenseren. Ze spiegelen zich aan collega’s die geen autisme hebben, maar dat is geen reële referentiegroep. Mensen met autisme die succes hebben op de werkvloer, leggen de lat voor zichzelf vaak lager dan de mensen met autisme die geen betaald werk hebben. Verder helpt “energiemanagement” door bijvoorbeeld regelmatig een vrije dag te nemen, geen volledige dagen te werken, overwerk te beperken, vaste tijden te hanteren voor het checken van e-mail, energieverslindende situaties als overlegsituaties vermijden, mindfulness-technieken of sport inzetten tijdens werkuren en het aanpassen van werktijden bij moeilijke privé situaties. - Heb oog voor de grenzen die autisme met zich meebrengt en stem de ontwikkelingsdoelen voor de medewerker daarop af.
Mensen met autisme lopen het gevaar om in de standaard beoordelingssystematiek structureel onvoldoende te worden beoordeeld. Met name op competenties zoals samenwerken, flexibiliteit, aanpassingsvermogen, plannen en prioriteren. - Investeer in specifieke vormen van persoonlijke ontwikkeling.
Standaard trainingsaanbod gericht op vergroten van persoonlijke effectiviteit en leiderschap is vaak niet effectief. Specifieke trainingen gericht op autisme & communicatie of tijdelijke persoonlijke coaching van een expert werken vaak beter. Als je investeert in je werknemer zodat hij beter kan omgaan met zijn autisme op het werk, draagt dit bij aan het zelfvertrouwen en verbetert het prestaties en werksfeer. - Verken in overleg met je medewerkers met autisme of een Autisme Ambassade interessant is voor uw organisatie.
Autisme ambassadeurs zijn open over hun autisme en dragen kennis over autisme uit in de organisatie waar zij werken. In grotere organisaties krijgen zij steun van een netwerk: collega’s die ervoor zorgen dat betrokkene zijn ambassadeursrol kan vervullen en dat deze aansluit op andere activiteiten in het kader van diversiteitsbeleid in de organisatie. Het netwerk functioneert als een ambassade. Het helpt om contacten te leggen, bijeenkomsten te organiseren en draagt uit dat de organisatie open staat voor diversiteit.
Meer informatie, inspiratie en handige links
- Wat is autisme?
- De Normaalste Zaak: Een netwerk van MKB-ondernemers en grote werkgevers die het ‘de normaalste zaak’ vinden dat iedereen de kans krijgt om naar vermogen deel te nemen aan de arbeidsmarkt.
- Samen Sterk zonder Stigma: Richt zich op werkgevers en werknemers en wil het taboe op psychische aandoeningen op de werkvloer doorbreken.
- Als u werkgever bent, kunt u voor sommige werknemers gebruik maken van aantrekkelijke financiële regelingen. Met deze regelhulp bepaalt u of dat kan en hoe hoog uw voordeel is.
- Autisme ambassades
- Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) – Autisme en werk: Geeft informatie over autisme en werk. Voor werkgevers en werknemers.
- Waarom kiezen voor werknemers met autisme? Download de NVA-folder: ontdek de kracht van werknemers met autisme.
- In opdracht van de NVA doorzocht Dr. Jeanet Landsman van de afdeling Toegepast Gezondheidsonderzoek van het UMC Groningen zeven recente Nederlandse onderzoeken op succesfactoren en tips voor werken met autisme.